Eylül Ayında Çocuğunuzla Yapabileceğiniz 10 Açık Hava Aktivitesi

Eylül ayında bir yandan okul telaşı başladı, bir yandan da yazın o uzun ve plansız günleri geride kaldı. Peki bu, açık havada geçirdiğiniz zamanın da sona erdiği anlamına mı geliyor? Kesinlikle hayır! Hatta Eylül, hava sıcaklıklarının biraz daha yumuşadığı, doğanın renk değiştirmeye başladığı ve dışarıda vakit geçirmek için oldukça keyifli fırsatlar sunan bir ay. Üstelik Eylül ayında çocuğunuzla yapabileceğiniz aktiviteler için büyük hazırlıklara ihtiyacınız yok. Bazen yakındaki bir park, birkaç kuru yaprak ve biraz hayal gücü yeterli. Araştırmalar da açık havada hareket etmenin ve oyun oynamanın yalnızca enerjiyi atmakla ilgili olmadığını gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü, 5–17 yaş arasındaki çocuk ve gençler için haftada ortalama günde 60 dakika orta-yüksek şiddette fiziksel aktivite öneriyor. Bu hareketin oyun, yürüyüş, bisiklet veya spor gibi günlük yaşamın doğal parçaları üzerinden gerçekleşebileceğini belirtiyor. Üstelik çocuklarla açık hava aktiviteleri, hareket etmenin yanında problem çözme, dikkat, yaratıcılık ve sosyal beceriler için de güzel fırsatlar sunabilir. Peki Eylül ayında çocuğunuzla neler yapabilirsiniz?

1. Bisiklet Rotası Belirleyin
Çocuğunuz bisiklet kullanmayı seviyorsa Eylül, bisiklet sürmek için güzel bir fırsat olabilir. Hava çok sıcak olmadığı için uzun süre dışarıda kalmak da yaz aylarına göre daha rahat olabilir. Ancak bisiklet sürmeyi yalnızca “ne kadar süre sürdük?” üzerinden düşünmek yerine. birlikte küçük bir rota belirleyebilirsiniz. “Önce parka, sonra çeşmenin yanına, oradan da şu ağacın olduğu yere gidelim.” diyerek rotayı bir keşif oyununa çevirebilirsiniz. Daha büyük çocuklarda harita üzerinden basit bir rota oluşturmasını isteyebilirsiniz. “Bugün rotayı sen belirlemek ister misin?” demek, çocuğunuzun yalnızca fiziksel olarak aktif olmasını değil, planlama yapmasını da destekleyebilir. Bisiklet sürmek aynı zamanda denge, koordinasyon ve motor becerilerin kullanılmasını gerektiren keyifli bir açık hava aktivitesidir.

2. Paten veya Kaykay Deneyin
Çocuğunuz bisiklete çok ilgi göstermiyorsa bu kez paten veya kaykay deneyebilirsiniz. Daha önce hiç kullanmadıysa ilk hedefiniz uzun süre kaymak değil, ekipmana alışmak olabilir. Düz ve güvenli bir alanda önce ayakta durmayı, dengede kalmayı ve kontrollü şekilde hareket etmeyi deneyebilirsiniz. Bu aktiviteyi bir yarışa dönüştürmek yerine küçük hedefler belirlemek daha keyifli olabilir: “Bugün çizginin sonuna kadar gidebilir miyiz?” “Üç kez dur-kalk yapabilir misin?” “Şu noktaya kadar birlikte gidelim mi?” Özellikle yeni bir beceri öğrenirken çocuğunuzun hızını onun belirlemesine izin vermek önemli. Böylece paten veya kaykay yalnızca fiziksel aktivite değil, yeni bir beceriyi deneyimleme fırsatına da dönüşebilir.

3. Doğa Dedektifi Olun
Dışarı çıkarken yanınıza küçük bir keşif listesi alın.
☐ Bir kozalak
☐ Sarı bir yaprak
☐ Farklı şekilli bir taş
☐ Bir kuş
☐ Bir çiçek
☐ Üzerinde ilginç çizgiler olan bir yaprak
Sonra birlikte listedekileri arayın. Etkinliği çocuğunuzun yaşına göre değiştirebilirsiniz. Küçük çocuklarda nesneleri bulmak yeterliyken daha büyük çocuklardan bulduklarını tarif etmelerini veya neden farklı olduklarını açıklamalarını isteyebilirsiniz. Hatta bir süre sonra keşif listesini çocuğunuzun hazırlamasını sağlayabilirsiniz. Böylece “Ne bulacağım?” sorusundan “Ne keşfetmek istiyorum?” sorusuna geçebilir.

4. Uçurtma Uçurun
Rüzgârlı bir Eylül günü için uçurtma iyi bir seçenek olabilir. Burada eğlencenin bir kısmı uçurtmayı gökyüzünde görmekse, diğer kısmı da onu birlikte uçurmayı öğrenmek. Çocuğunuz ipi ne zaman gevşetmesi, ne zaman çekmesi gerektiğini deneyerek keşfedebilir. Uçurtma uçurmak için geniş ve güvenli bir açık alan seçin. Trafikten, elektrik hatlarından ve kalabalık alanlardan uzak durmaya dikkat edin. Uçurtma yükseldikçe çocuğunuzla gökyüzünü de inceleyebilirsiniz: “Bulutlar hangi yöne gidiyor?” “Rüzgâr sence nereden geliyor?” “Uçurtmayı daha yükseğe çıkarmak için ne yapabiliriz?” Böylece basit bir açık hava etkinliği, gözlem ve neden-sonuç ilişkisi kurma fırsatına dönüşebilir.

5. Parkta Kendi Parkurunuzu Kurun
Parktaki alanları küçük bir hareket parkuruna dönüştürmeye ne dersiniz? Başlangıç ve bitiş noktası belirleyin. Araya da birkaç görev ekleyin:
Koş
5 kez zıpla
Çizginin üzerinden geç
Ağacın etrafından dolaş
Belirlenen noktaya kadar yürü
Çocuğunuz daha büyükse parkuru onun hazırlamasını isteyebilirsiniz. Böylece bu kez görevleri siz değil, o belirlemiş olur. Parkur sırasında hızdan çok hareketlerin çeşitliliğine odaklanabilirsiniz. Koşmak, zıplamak, yön değiştirmek ve denge kurmak farklı hareket becerilerini kullanmasına fırsat verir. Üstelik parkur için özel bir ekipmana ihtiyacınız yok. Parktaki güvenli alanları ve çevredeki nesneleri yaratıcı şekilde kullanmanız yeterli.

6. Açık Havada Resim ve Kolaj Yapın
Resim yapmak için mutlaka evde bir masanın başına oturmanız gerekmiyor. Bir resim defteri, birkaç boya kalemi ve mümkünse bir örtü alıp parka çıkabilirsiniz. Çocuğunuzdan o gün gördüğü bir ağacı, gökyüzünü, bir kuşu veya dikkatini çeken başka bir şeyi çizmesini isteyin. Ama etkinliği yalnızca “gördüğünü çiz” ile sınırlamayın. Yere düşen yaprakları kullanarak kolaj yapabilir, farklı yaprakları kâğıda yerleştirerek şekiller oluşturabilir veya bir yaprağın üzerine kendi hayali karakterini çizebilirsiniz. Burada ortaya çıkan resmin güzel olup olmamasından çok, çocuğunuzun gözlemlediklerini kendi biçiminde ifade etmesine alan açmak önemli. “Bu neye benziyor?” yerine bazen “Bana resmini anlatır mısın?” demeyi deneyebilirsiniz.

7. Hazine Avı Hazırlayın
Çocuğunuz hazine avlarını seviyorsa, park gezisini küçük bir maceraya dönüştürebilirsiniz. Önceden birkaç ipucu hazırlayın: “Büyük ağacı bul.” “Bankın yanında üç taş ara.” “Sonraki ipucunu sarı çiçeğin yakınında bul.” Her ipucu bir sonrakine götürsün ve sonunda küçük bir “hazine” olsun. Hazinenin büyük veya pahalı bir şey olmasına gerek yok. Birlikte yiyeceğiniz küçük bir atıştırmalık, çıkartma veya evde hazırladığınız bir sürpriz bile olabilir. Daha büyük çocuklarda ipuçlarını biraz daha karmaşık hale getirebilirsiniz. Böylece oyun sırasında yönerge takip etme, hatırlama, dikkatini sürdürme ve problem çözme gibi beceriler de devreye girer.

8. Frizbi, Top veya Hedef Oyunları Oynayın
Açık havada hareket etmek için her zaman yapılandırılmış bir spor yapmanız gerekmiyor. Bir top veya frizbi alın ve kendi oyununuzu oluşturun. Topu birbirinize atıp kaç kez düşürmeden devam edebileceğinizi sayabilirsiniz. Yere bir hedef belirleyip topu o noktaya ulaştırmaya çalışabilirsiniz. Frizbiyi belirlediğiniz bir alana göndermeyi deneyebilirsiniz. Daha küçük çocuklarda mesafeyi kısa tutabilir, daha büyük çocuklarda hedefi uzaklaştırabilir veya puan sistemi ekleyebilirsiniz. Hatta çocuğunuzdan oyunun kurallarını onun oluşturmasını isteyebilirsiniz. Bu, açık havada hareket etmenin yanında yaratıcılık ve sosyal etkileşim için de güzel bir fırsat yaratır.

9. Gün Batımı ve Gökyüzü Gözlemi Yapın
Eylül akşamlarından birinde dışarı çıkıp gökyüzünü izlemeye ne dersiniz? Bir parka veya manzarası açık bir alana gidin, mümkünse yanınıza bir örtü alın ve birkaç dakika yalnızca gökyüzünü izleyin. Yanınıza dürbün de alabilirsiniz. “Gökyüzünde kaç farklı renk görüyorsun?” “Bulutlar hareket ediyor mu?” “Güneş battıktan sonra gökyüzü nasıl değişiyor?” gibi sorular sorabilirsiniz. Hatta bunu küçük bir “günün sonunda sohbet” rutinine dönüştürebilirsiniz: “Bugün seni en çok ne güldürdü?” “Bugün yeni öğrendiğin bir şey oldu mu?” “Bugünü tekrar yaşasan neyi değiştirmek isterdin?” Böylece açık havada geçirilen zaman yalnızca hareket etmek için değil, günün sonunda yavaşlamak ve çocuğunuzla sohbet etmek için de bir fırsata dönüşebilir.

10. Parkta Geleneksel Bir Oyun Oynayın
Çocukluğunuzda oynadığınız oyunları hatırlıyor musunuz? Saklambaç, seksek, mendil kapmaca veya yakalamaca… Bunlardan birini çocuğunuza öğretmeyi deneyin. Böylece yalnızca hareket etmeyi değil, kendi çocukluğunuzdan küçük bir parçayı da paylaşmış olursunuz. Belki bu Eylül, sizin çocukluğunuzdan bir oyunu yeniden canlandırmanın tam zamanıdır.

Eylül Ayında Açık Havayı Bir Rutine Dönüştürün
Gördüğünüz gibi Eylül ayı aktiviteleri için çok büyük planlar yapmanıza gerek yok. Bazen okul çıkışı parka uğramak, hafta sonu kısa bir doğa yürüyüşü yapmak veya akşam yemeğinden önce birlikte bisiklete binmek yeterli. Her gün uzun ve yorucu aktiviteler planlamanız gerekmiyor. Önemli olan hareket için düzenli fırsatlar yaratmak. Üstelik çocuğunuzla açık havada yapılabilecek aktiviteler yalnızca fiziksel gelişim açısından değil; birlikte gülmek, keşfetmek, bazen yorulmak ve eve biraz çamurlu dönmek için de güzel bir fırsat. Belki de bu Eylül'de kendinize şu soruyu sorabilirsiniz: “Çocuğumla bu ay birlikte hatırlayacağımız nasıl bir anımız olsun?” Cevabınızın çok büyük bir plan olması gerekmiyor. Bir yaprak, bir park, bir bisiklet ve birlikte geçirilen yarım saat bile yıllar sonra hatırlanabilecek küçük bir anıya dönüşebilir. Açık havada vakit geçirmenin çocuğunuzun gelişimi açısından neden önemli olduğunu daha önceki yazımızda detaylı olarak ele almıştık. Okumak için tıklayın!
Yazar: Uzm. Çocuk Gelişimci Deniz Kaplan

Kaynakça
Dünya Sağlık Örgütü (WHO). (2020). WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour.
Harvard University, Center on the Developing Child. Brain-Building Through Play: Activities for Infants, Toddlers, and Children.
Harvard Health Publishing. (2026). Play helps children practice key skills and build their strengths.
Polat, Ö. & Demirci, F. G. (2021). Erken Çocukluk Döneminde Bilişsel Gelişime Bir Uyaran Olarak Doğa ile Temas ve Doğa Temelli Açık Alan Etkinlikleri. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 95–113.
Danış, F. & Kudu, E. (2023). Özellikli Çocuk Gruplarıyla Doğa Etkinlikleri. Anatolian Journal of Emergency Medicine, 6(2), 92–97.
Mıhladız, N. & Pepe, K. (2025). Ebeveynlerden çocuklara geleneksel çocuk oyunları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 74.
T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi.