Hipokid : Çocuğunuzun ilgi alanı, yaş grubu, tercih ettiğiniz lokasyon gibi kriterlere göre tam size uygun aktiviteleri keşfedeceğiniz harika bir platform.

“Yine mi bu oyun?” sorusunu kendinize sorduğunuz oldu mu? Çocuğunuz bir oyunu bir kez oynamakla yetinmeyip defalarca tekrar etmek isteyebilir. Bazen bu durum sabrınızı zorlayabilir; ancak bu davranışın arkasında bazı psikolojik ve duygusal nedenler vardır. Çocuğunuz için oyun sadece eğlence değil, dünyayı anlama ve kendini güvende hissetme yoludur. Bu nedenle aynı oyuna tekrar tekrar dönmesi, rastgele bir tercih değil, gelişiminin doğal bir parçasıdır. Bu yazıda, çocuğunuzun aynı oyunu tekrar tekrar oynamak istemesinin altındaki nedenlere birlikte bakalım.

Tekrar Oynamak Neden Cezbedicidir?
Çocuklar çevrelerini tanırken kendilerini güvende hissettiren deneyimlere yönelir. Tanıdık bir oyun, onlar için bilinen bir keşif demektir. İlk oynadığında yeni bir şey öğrenir, ikinci ve üçüncü denemede bu bilgiyi pekiştirir. Aslında tekrar, çocuğun beyninin “öğrendiğimi pekiştiriyorum” deme biçimidir. Oyun tekrarlandıkça kontrol hissi artar; “şimdi ne olacak” kaygısı azalır ve “ne yapacağımı biliyorum” rahatlığı ortaya çıkar. Bu da özgüveni besler.

Tekrar Oyunlarının Çocuğun Dünyasındaki Yeri
Aynı oyuna dönme isteği, çocuğun iç dünyasında birkaç ihtiyacın birleşmesiyle ortaya çıkar. Kontrol duygusu, başarı hissi ve merakın tatmini bu ihtiyaçların başında gelir. Oyun içinde küçük değişiklikler yaparak farklı yollar denemek ister. Bu süreç, bilişsel gelişim için önemli bir fırsattır. Yapılan araştırmalar, tekrarlı oyunların çocukların dil, muhakeme ve problem çözme becerilerini desteklediğini göstermektedir. Yani tekrar, dışarıdan sıkıcı görünse de çocuğun zihninde yoğun bir öğrenme faaliyeti vardır.

Tekrar Oyunlar Bilişsel Gelişim için Neden Faydalıdır?
Tekrar edilen oyunlar, çocuğunuzun dikkat, hafıza ve problem çözme becerilerini doğrudan destekler. Aynı oyunu yeniden oynarken kuralları hatırlar, sıralamayı öğrenir ve neden–sonuç ilişkisi kurar. Her tekrar, beynin yeni bağlantılar oluşturmasına yardımcı olur. Çocuğunuz bir kuleyi defalarca yapıp yıkarken aslında dengeyi, planlamayı ve hatalardan öğrenmeyi deneyimler. Bu süreçte oyun, eğlenceden çok düşünmeyi öğreten bir alana dönüşür.

Tekrar ile Yaratıcılık Arasındaki Bağ Gerçekten Var mı?
Tekrar, birebir aynı şeyi yapmak anlamına gelmez. Çocuklar çoğu zaman aynı oyuna geri dönerken küçük değişiklikler yaparlar. Bir lego evinin penceresini başka tarafa taşımak ya da bir oyunun kurallarını kendi anlayışına göre uyarlamak buna örnektir. Bu küçük farklar, yaratıcılığın ve deneme-yanılma öğrenmesinin bir parçasıdır. Aynı oyunu tekrar etmek; planlama, organizasyon, motor becerilerin gelişmesi ve duygusal dayanıklılığın artmasına katkı sağlar.
Çocuğunuz Tekrar Oyunları Oynarken Onu Gözlemlediniz mi?
Çocuğunuzun oyununu izlerken onun perspektifinden bakmayı denediniz mi? Mesela aynı bloklarla sürekli kulübe yapıyorsa, belki düzen ve kontrol hissiyle rahatlıyordur. Belki bir hikâye kuruyor ve onu farklı versiyonlarla deniyordur. Belki de küçük başarılarla kendini motive ediyordur. Bir oyunun tekrarı, çocuğun düşünce dünyasına açılan bir penceredir. Bu pencereye birlikte bakmak, sadece sabretmekten öte, onu gerçekten anlamaya yaklaşmanızı sağlar.

Yorulduğunuzda Ne Yapabilirsiniz?
Elbette ebeveyn olarak bazen aynı oyunu tekrar etmek yorucu gelebilir. Böyle anlarda oyuna küçük sorular eklemek işe yarayabilir. “Bu sefer neyi farklı yapmak istersin?” gibi bir soru, oyunu tazeler. Rol değişimi yaparak çocuğunuzdan size öğretmesini istemek, hem onu güçlendirir hem sizi oyunun içine çeker. Kısa bir mola verip sonra tekrar oyuna dönmek de merakı canlı tutar. Böylece hem çocuğunuzun ihtiyacını karşılamış olursunuz hem kendi sınırınızı korursunuz.
Biz yetişkinler çoğu zaman yeni deneyimlerin peşinden koşarken, çocuklar aynı oyunu defalarca oynamak isteyebilir. Bu durum, bir şarkıyı defalarca dinlemek gibidir; her seferinde biraz daha farklı anlam çıkarırlar. Çocuğunuzun bir oyunu tekrar tekrar oynamak istemesi, güven arayışı, bilişsel pekiştirme ve duygusal denge ihtiyaçlarının birleşimidir. Bu tekrarlar, onların dünyayla kurduğu derin bağın bir yansımasıdır. Bu davranış, çocuğunuzun iç dünyasını daha yakından görmeniz için bir fırsat oluşturur. Ona yalnızca sabır göstermek değil, oyununa eşlik etmek ve bu süreci birlikte paylaşmak da aranızdaki bağı güçlendirir.
Yazar: Uzm. Çocuk Gelişimci Kaplan

Kaynakça
American Psychological Association – Children’s Play and Development
Piaget, J. (1952). The Origins of Intelligence in Children.
Ginsburg, K. R. (2007). The Importance of Play in Promoting Healthy Child Development. Pediatrics.