Hipokid : Çocuğunuzun ilgi alanı, yaş grubu, tercih ettiğiniz lokasyon gibi kriterlere göre tam size uygun aktiviteleri keşfedeceğiniz harika bir platform.

Dikkat, okul başarısından günlük yaşama kadar pek çok alanda kritik bir rol oynar.Dikkat becerileri güçlü olan çocuklar, yönergeleri daha kolay takip eder, öğrenmeye daha açık olur ve günlük sorumluluklarını daha rahat yerine getirir. Üstelik bu beceri sadece dersle değil, oyunla da geliştirilebilir. Oyun sırasında çocuk hem eğlenir hem de farkında olmadan odaklanma süresini uzatır. Birlikte oynadığınız basit oyunlar, çocuğunuzun dikkatini sürdürme ve kontrol etme becerilerini destekler. Peki siz, çocuğunuzun dikkat becerilerini oyunla güçlendirmeyi hiç denediniz mi? Bu yazıda birlikte oynayabileceğiniz dikkat oyunlarına birlikte göz atalım.

Bu oyuna başlamadan önce masanın üzerine 4–6 adet tanıdık eşya koyabilirsiniz (kalem, silgi, oyuncak araba, bardak gibi). Çocuğunuzdan bu eşyalara 20–30 saniye dikkatlice bakmasını isteyin ve ardından gözlerini kapatmasını ya da kısa süreliğine odadan çıkmasını rica edin. Bu sırada eşyalardan birinin yerini değiştirin, bir eşyayı kaldırın ya da yeni bir eşya ekleyin. Çocuğunuz geri döndüğünde “Sence ne değişti?” diye sorun ve fark ettiklerini anlatmasına izin verin. İlk başta tek bir değişiklik yaparak başlayabilir, ilerleyen günlerde iki değişiklik yaparak oyunu zorlaştırabilirsiniz. Bu oyun çocuğun görsel dikkatini, ayrıntı fark etme becerisini ve kısa süreli hafızasını destekler. Ayrıca çocuğun başarı duygusu yaşaması için doğru cevabı bulduğunda mutlaka onu sözel olarak pekiştirmeniz önemlidir.

Hafıza kartlarıyla oynanan eşleştirme oyunları, çocuğunuzun kısa süreli belleğini ve dikkatini aynı anda çalıştıran güçlü araçlardandır. Evde hayvanlar, sayılar ya da renklerden oluşan basit bir kart destesi hazırlayarak başlayabilirsiniz. Kartları kapalı şekilde yere ya da masaya dizip sırayla ikişer tane açarak eşleşenleri bulmasını isteyin. Bu süreçte çocuğunuz sadece gördüğünü hatırlamaya çalışmaz, aynı zamanda dikkatini sürdürmeyi de öğrenir. Oyun sırasında “Bu kartı daha önce nerede görmüştük?” gibi sorular sormanız, hem düşünmesini destekler hem de aranızdaki sohbeti canlı tutar. Böylece oyun, sadece bir eşleştirme etkinliği olmaktan çıkar; gözlem yapmayı, hatırlamayı ve odaklanmayı eğlenceli bir paylaşım anına dönüştürür.

Bu oyun iki kukla üzerinden oynanır ve bu sayede çocuğunuz için çok daha somut ve eğlenceli hale gelir. Tavşan ve köpek kuklasını elinize alarak yönergeleri bu karakterler üzerinden söyleyebilirsiniz. Tavşan kuklası bir hareket söylediğinde çocuğunuz onu yapar, köpek kuklası söylediğinde ise yapmaması gerekir. Örneğin tavşan kuklasını konuşturup “Zıpla” dediğinizde çocuğunuz zıplar, köpek kuklası aynı hareketi söylediğinde ise durur. Bu oyunda çocuğunuz yalnızca söylenen kelimeye değil, hangi karakterin konuştuğuna dikkat eder.Bu oyun, çocuğunuzun seçici dikkat becerisini güçlendirir, aynı anda gelen iki farklı uyarıcıyı ayırt etmesini gerektirir. Tavşan ve köpek kuklası konuşurken çocuğunuz sadece söylenen hareketi değil, hangi karakterin söylediğini de takip etmek zorunda kalır. Bu da onun dikkatini doğru uyaran üzerine toplamasını, yanlış uyaranı ise bilinçli olarak görmezden gelmesini sağlar. Zamanla bu tür oyunlar, çocuğunuzun yönergeleri daha net ayırt edebilmesine ve günlük hayatta dikkatini sürdürmesine de katkı sunar.

Bu oyun için dışarı çıkmanız gerekmez; pencerenin yanına oturup birlikte çevredeki sesleri dinlemeniz yeterlidir. Kuş cıvıltısı, geçen arabaların sesi ya da uzaktan gelen bir köpek havlaması üzerine konuşabilirsiniz. Dinledikten sonra çocuğunuza hangi sesi en net duyduğunu, bu sesin nereden geldiğini ve ona neyi hatırlattığını sorabilirsiniz. Bu sohbet, çocuğunuzun sadece duymayı değil, duyduğunu ayırt etmeyi ve anlamlandırmayı da öğrenmesini sağlar. Böyle basit bir etkinlik, işitsel dikkati ve sesler arasındaki farkları ayırt etme becerisini güçlendirirken, aynı zamanda birlikte paylaşılan sakin bir an yaratır. Bazen hiçbir şey yapmadan sadece dinlemek, ebeveynle çocuk arasında kurulan en özel bağlardan birine dönüşebilir.

5) “Benimle Tekrarla” Ritim Oyunu
“Benimle Tekrarla” ritim oyunu, çocuğun hem dikkatini sürdürmesini hem de işitsel hafızasını kullanmasını gerektirir. Oyuna önce çok basit bir ritimle başlayabilirsiniz: örneğin iki kez el çırpıp bir kez masaya vurmak gibi. Çocuktan aynısını yapmasını isteyin. Başardığında onu hemen onaylayın ve ritmi çok az zorlaştırarak devam edin. Burada amaç zorlamak değil, başarı duygusunu koruyarak dikkati canlı tutmaktır. Oyunu daha eğlenceli hale getirmek için sadece el çırpma yerine kalem, kaşık, küçük kutu gibi farklı objeler kullanabilirsiniz. Böylece çocuk hem sesi ayırt etmeye hem de sırayı hatırlamaya çalışır. Zamanla ritme beden hareketleri de ekleyebilirsiniz: el çırp, dizine vur, ayağa kalk gibi. Bu çeşitlilik, oyunun sıkıcı olmasını engeller ve motivasyonu artırır.

Dikkat becerisi bir anda gelişen bir özellik değildir; küçük adımlar ve düzenli tekrarlarla güçlenir. Önemli olan mükemmel oynamak değil, birlikte gülmek, denemek ve süreci keyifli hale getirmektir. Unutmayın, çocuğunuz için en etkili öğrenme ortamı sizinle kurduğu güvenli ve sıcak ilişkidir. Bugün sadece birkaç dakikanızı ayırarak oynadığınız bir oyun, yarın onun dikkatini toplamasına büyük bir katkı sağlayabilir.
Yazar: Uzman Çocuk Gelişimci Deniz Kaplan

Kaynakça
Amerikan Pediatri Akademisi, “Çocuklarda Oyun ve Gelişim” raporu
Türk Psikologlar Derneği, “Çocukta Dikkat ve Oyun”
Lillard, A. et al., “The Impact of Pretend Play on Children’s Development: A Review of the Evidence”, Psychological Bulletin
Fisher, K. R. et al., “Playing Around in School: Play, Attention and Learning in Early Childhood”, Early Education and Development